arrow_drop_up arrow_drop_down
HSP en autisme: de overeenkomsten en verschillen
16 november 2020 

HSP en autisme: de overeenkomsten en verschillen

HSP en autisme. Ik was me er nooit zo bewust van dat hier veel overeenkomsten tussen zitten. Totdat ik een tijdje terug van iemand de vraag kreeg of ik niet toevallig autistisch ben in plaats van hoogsensitief.

De persoon in kwestie was er zó zeker van dat ik voor mijn eigen bestwil maar eens onderzoek moest laten doen. Ik moet eerlijk zeggen dat ik een klein beetje beledigd was.

Zeker niet omdat gesuggereerd werd dat ik autistisch ben. In mijn wereld is autist ZEKER geen scheldwoord. Integendeel. Autistische mensen hebben namelijk superkrachten waar menig normaal mens jaloers op mag zijn.

Rijst natuurlijk wél direct de vraag wanneer je ‘normaal’ bent want de meeste autisten zijn normaler dan een groot deel van de wereldbevolking. Maar dat is mijn mening en bovendien een heel ander verhaal.

Ik was vooral een beetje beledigd omdat iemand mij probeerde in een hokje te drukken om daarmee een discussie te winnen. De intentie was niet zuiver. En dat voelt voor mij, als rasechte HSP’er, echt niet fijn.

Zijn mensen zich wel voldoende bewust van de overeenkomsten en verschillen?

Dat ter zijde, riep het bij mij wel vragen op. Dat de persoon in kwestie het verschil niet weet tussen hoogsensitiviteit en autisme stond ik niet van te kijken. Maar dit wil natuurlijk niet zeggen dat meer mensen (inclusief mogelijke HSP’ers en autisten) dat verschil wél voldoende kunnen maken. Er zijn natuurlijk aardig wat overeenkomsten dus ik begrijp de verwarring.

Nogmaals, ik heb niks tegen HSP’ers, autisten of mensen met andere labels waarmee tegenwoordig overmatig gestrooid wordt. Van mij mag iedereen er zijn en heb ik voor iedereen evenveel respect.

Weliswaar iets minder voor narcisten, racisten en ander tuig maar ook die mensen hebben hun eigen verhaal en hebben het recht om deze aardkloot te bewandelen. Het liefst niet in mijn buurt natuurlijk maar dat heb ik helaas niet geheel in de hand.

En nu kom ik echt tot mijn punt…

Dus. Om terug te komen op mijn punt. Vooral voor de HSP’er, de autist en zijn of haar omgeving zou ik toch wel graag het verschil willen uitleggen tussen beiden. En nee, voor ik kritiek krijg van wetenschappelijk Nederland, ik ben geen arts.

Maar ik ben wel hoogsensitief en blijkbaar volgens sommige mensen ook autistisch. Ik mag dus wel een duit in het spreekwoordelijke zakje doen vind ik. Daarbij komt dat ik wél een wetenschappelijke opleiding heb dus onderzoek doen en vergelijkingen maken kan ik heel goed.

En niet geheel onbelangrijk, ik heb een platform met een behoorlijk bereik wat ik gelukkig kan gebruiken om dit bespreekbaar te maken. Het kan namelijk voor jezelf én voor de mensen om je heen heel helpend zijn om helderheid te hebben over wie jij bent als persoon. Absoluut niet voor het label natuurlijk. HSP, autist of anders gelabeld, er is helemaal niks mis met je. Juist niet!

Ieder mens heeft zijn eigen superkrachten, die van de HSP’er of de autist zijn misschien alleen krachten die minder doorsnee zijn. Krachten waarvan andere mensen misschien een beetje ongemakkelijk worden.

Het is natuurlijk ook intimiderend als iemand jou kan ‘lezen’ zonder dat je wat zegt. Je door heeft wanneer je intenties niet zuiver zijn. Je wijst op dingen die niet kloppen. Of simpelweg veel meer weet en ziet dan jij doet.

HSP en autisme

Ok, tijd om te beginnen aan waar het nou eigenlijk om gaat in dit artikel. Het verschil tussen HSP en autisme. Zoals ik al aangaf bestaan er aardig wat misverstanden over welk kenmerken en welke uitingen nou precies waarbij horen.

Als je een HSP’er bent, heb je niet meteen een autismespectrumstoornis (ASS) en als je een ASS hebt ben je niet meteen een HSP’er. Hieronder volgen wat voorbeelden van overeenkomsten en verschillen die kunnen voorkomen.

Kleine disclaimer: hoe hoogsensitiviteit en/of autisme zich precies uit verschilt van persoon tot persoon dus bindt me niet direct aan de schandpaal als het volgens jou niet klopt. Wel sta ik natuurlijk open voor aanvullingen en correcties dus voel je vrij om mij een berichtje te doen als je het niet compleet of kloppend vindt.

Wat is autisme (kort door de bocht)

Autisme is een stoornis die zich kenmerkt door beperkingen op het vlak van sociale interactie en communicatie en specifieke gedragspatronen. Hierbij kun je denken aan bepaald gedrag wat zich herhaalt of specifieke interesses. Het wordt in het handboek voor psychodiagnostiek, de DSM, ook wel autismespectrumstoornis genoemd.

De ene vorm van autisme is de andere natuurlijk niet. Er bestaan diverse soorten: bijvoorbeeld klassiek autisme, asperger en PDD-NOS. Daarbij komt dat de deze stoornis bij de ene persoon prominenter aanwezig is dan bij een ander.

Omdat het bij autisme om een stoornis gaat en ik zoals eerder gezegd geen arts ben,  zal ik het bij bovenstaande beschrijving houden. Google weet je ongetwijfeld nog véél meer te vertellen.

Onderstaand boek geeft overigens ook (op een luchtige manier) inzicht in autisme en op wat voor manier dit invloed heeft op iemand zijn leven.

Wat is hoogsensitiviteit (kort door de bocht)

De afkorting HSP staat voor Hoog Sensitief Persoon (Highly Sensitive Person). Zoals bovenmatig intelligente mensen hoogbegaafd worden genoemd, worden bovenmatig gevoelige mensen hoogsensitief genoemd.

Om je direct maar van je mogelijke ‘angst’ af te helpen, hoogsensitiviteit is geen stoornis maar een erkend persoonlijkheidskenmerk waarbij het zenuwstelsel en de zintuigen fijngevoeliger zijn. HSP’ers pikken dus meer details op en de prikkels die ze binnen krijgen worden intensiever waargenomen.

Even in het kort de feiten op een rij:

  • Maar liefst 20% van de bevolking wereldwijd is hoogsensitief. Dit is de 1 op de 5 mensen. Een groot deel van deze mensen is zich hier echter niet bewust van.
  • Het komt evenveel voor bij mannen als bij vrouwen.
  • Hoogsensitiviteit is een aangeboren eigenschap die genetisch bepaald is. Als jij en/of jouw partner hoogsensitief is, is de kans dat jullie kind dit ook is dus aardig groot.

HSP en autisme: overeenkomsten

De verwarring tussen HSP en autisme ontstaat natuurlijk omdat er een aantal overeenkomsten is tussen beiden. Hieronder zet ik ze even op een rijtje:

  • Met stip op nummer 1: zowel HSP’ers als autisten zijn gevoelig zijn voor prikkels; prikkels komen harder binnen.
  • Beiden hebben vaak een sterke behoefte hebben aan structuur.
  • Zowel autisten als HSP’ers zijn vaak perfectionistisch en plichtgetrouw.
  • Als een HSP’er zijn of haar gevoeligheid nog niet goed beheerst, kan die net zoals iemand met een ASS moeite hebben om zich af te sluiten voor prikkels.
  • Net zoals iemand met autisme zal een HSP’er drukte vaker vermijden en het fijn vinden om meer op zichzelf te zijn.
  • Zowel HSP’ers als mensen met autisme denken vaak diep na (met gevaar tot piekeren) en nemen het leven serieus. Beiden hebben voorkeur voor serieuze en diepgaande gesprekken en haken af bij de ‘koetjes en kalfjes’.

HSP en autisme: de verschillen

  • Kort door de bocht: hoogsensitiviteit is geen stoornis, autisme is dit wel. Maar eigenlijk is dit het minst belangrijke verschil want immers: stoornis of geen stoornis, het maakt je tot wie je bent. Met alle voor- én alle nadelen.
  • Een HSP’er neemt gemakkelijk subtiele en onuitgesproken prikkels waar. Ze kunnen bijvoorbeeld emoties van zichzelf en iemand anders waarnemen en deze intens beleven en hiermee omgaan. Anderen hebben vaak het gevoel dat ze goed begrepen worden door een HSP. Iemand met autisme weet juist niet wat er van hem/haar wordt verwacht en vind het erg lastig om eigen en/of andermans emoties te herkennen.
  • Een HSP’er die zich nog niet goed kan afschermen tegen de energie van een ander neemt deze gevoelens over. Dit heeft een flinke impact op zijn of haar energieniveau. Iemand met autisme zal hier geen last van hebben. Daarmee bedoel ik natuurlijk niet dat iemand met autisme geen laag energieniveau kan krijgen, zeker wel, alleen niet door het overnemen van de gevoelens van een ander.
  • Aansluitend bij vorig punt, een HSP’er raakt overprikkeld van emoties en sferen die intens binnen komen. Iemand met autisme raakt juist overprikkeld omdat hij of zij probeert te begrijpen wat iemand nou precies bedoelt.
  • Een HSP’er heeft vaak een brede belangstelling terwijl iemand met autisme vaak maar interesse heeft in 1 of een beperkt aantal onderwerpen. Carrière technisch gezien zie je vaak dat een HSP’er meer een generalist is (breed inzetbaar) en iemand met autisme een specialist (perfect voor die éne functie).
  • Iemand met autisme heeft erg veel moeite met veranderingen. Een HSP’er kan hier veel beter mee omgaan. Mits ze niet overprikkeld zijn. Dan kan verandering ook een behoorlijk drama worden.

Bovenstaande lijst met overeenkomsten en verschillen is vast niet uitputtend maar ik denk dat ik de meest belangrijke wel benoemd heb. Mocht er volgens jou wat ontbreken, laat het me gerust weten!

Draag je label met trots

Tot slot: voor alle gelabelden onder ons. Draag je label met trots. Zie jezelf als Catwoman, Batman, één van de Incredibles, Harry Potter, Superman, Wonderwoman, de Hulk, Spiderman of als een Teletubbie. Draag je krachten, je karakter en je anders zijn met trots. Dat verdien je, meer dan wie ook.

Meer lezen over HSP?

Mocht je nou meer willen lezen over hoogsensitiviteit? Dan is onderstaand boek van Elaine Aron een echte must read. Zij een Amerikaans psychologe en de grondlegster van het begrip hoogsensitiviteit. Als iemand weet hoe het zit is zij het wel.

Over de schrijver
Ik ben Bregtje Hermans MSc. en in de afgelopen jaren heb ik met mijn artikelen duizenden mensen geholpen met hun persoonlijke ontwikkeling. Changeofheart.nl trekt inmiddels ruim 12.000 bezoekers per maand. Mijn ambitie is om dit minimaal te vertienvoudigen zodat ik zoveel mogelijk mensen kan helpen bij hun persoonlijke groei en in hun spirituele ontwikkeling. Dat is mijn bijdrage om de wereld een stukje mooier te maken. Wil je meer lezen over mij en mijn achtergrond? Lees dan hier even verder!
Reactie plaatsen

Wij maken gebruik van cookies